ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಕಂಡದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಆದರ್ಶ್ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಹೆಚ್.ಎಫ್ ಡಿಲಕ್ಸ್ ಬೈಕ್ನಲ್ಲಿ ರಶ್ಮಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಕಡು ಕತ್ತಲೆ ಇಡೀ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ವಘೋರಾ ನದಿಯು ಗುಹೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸದ್ದು ಈ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕರಾಳ ಮಂತ್ರದ ಪಿಸುಮಾತಿನಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರ್ಶ್ನ ಲೇಖನಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ವಜ್ರದ ನಾಲಿಗೆಯ ಹರಳು ಈಗ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಗುಹೆಗಳ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಕಾವ್ಯದ ಮರಣದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರ್ಶ್, ಈ ಅಜಂತಾದ ಗುಹೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರು ಕೆತ್ತಿದ್ದಲ್ಲ, ಇವು ಯಾವುದೋ ದೈವಿಕ ಅಥವಾ ಪಾರಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಕಾವ್ಯದ ಮರಣ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದನಲ್ಲವೇ? ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಣ ಎಂದರೆ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅಂತ್ಯ ಎಂದೇ? ರಶ್ಮಿ ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಎದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಗುಹೆಯ ಬಾಯಿಯಂತಹ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ ಕೇಳಿದಳು.
ಆದರ್ಶ್ ತನ್ನ ಸತ್ಯದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಊರಿ ನಿಂತನು. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಈಗ ವಜ್ರದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿತ್ತು. ರಶ್ಮಿ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ತನ್ನ ಶಾಪದ 37ನೇ ರಹಸ್ಯವಾದ ಅಮರ ಕಾವ್ಯ'ವನ್ನು ಈ ಅಜಂತಾದ 26ನೇ ಗುಹೆಯ ಬೃಹತ್ ಬುದ್ಧನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಣ ವಿಗ್ರಹದ ಹಿಂದೆ ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನಾವು ಈ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಿತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮೆಲ್ಲನೆ ಕಲ್ಲಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನಿಗೆ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಹೂಡಿರುವ ಅಂತಿಮ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ.
ಅವರು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ, ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಜೀವ ಪಡೆದು ಪಟಪಟನೆ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರತೊಡಗಿದವು. ಆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಜಕುಮಾರರು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆದರ್ಶ್ ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿಯನ್ನು ಕರಾಳ ನೆರಳಿನಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದರು. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ರಶ್ಮಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬರೆಯಲು ಲೇಖನಿ ಎತ್ತಿದಾಗ, ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಗಳು ಮೆಲ್ಲನೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಕಲ್ಲಾಗಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದವು.
ಆದರ್ಶ್ ನನ್ನ ಕೈಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಅವು ಕಲ್ಲಾಗಿ ಭಾರವಾಗುತ್ತಿವೆ ನನ್ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮೇಲಿರುವ ನೆನಪುಗಳು ಸಹ ಮಂಜಿನಂತೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ರಶ್ಮಿ ಪ್ರಾಣಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕದಿಂದ ಕಿರುಚಿದಳು.
ಇದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಕಾವ್ಯದ ಹಂತಕನ ಕ್ರೂರ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ಆಕಾರ ಪಡೆದು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಬಂದನು. ಈ ಬಾರಿ ಅವನ ಇಡೀ ಶರೀರವು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಒರಟಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯುವ ಕೆಂಡದಂತಿದ್ದವು. ಬರಹಗಾರನೇ ನೀನು ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಮೌನವನ್ನು ಜಯಿಸಬಲ್ಲೆಯಾ? ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ಕವಿತೆಯಂತಹ ಕಲ್ಪನೆ ಈಗ ಕಲ್ಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಈ ಗುಹೆಯ ಒಂದು ಅನಾಮಧೇಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ನೀನು ಈವರೆಗೆ ಬರೆದ 37 ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಅಟ್ಟಹಾಸಗೈದನು.
ಆದರ್ಶ್ ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ 'ವಜ್ರದ ನಾಲಿಗೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಜೋರಾಗಿ ಶಿವತಾಂಡವ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು. ಅವನ ಧ್ವನಿ ಗುಹೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳನ್ನು ಸೀಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು. ಅವನು ರಶ್ಮಿಯ ಕಲ್ಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತಣ್ಣಗಿನ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಒಂದು ದಿವ್ಯವಾದ ಅಕ್ಷರದ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆದನು.
ಅಧ್ಯಾಯ 37 ಕಲ್ಲಿನ ಅಮರ ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದ ನಿರಂತರ ಸ್ಪಂದನ. ಅಜಂತಾದ ಈ ಮೂಕ ಶಿಲೆಗಳು ಈಗ ಲೇಖಕ ಆದರ್ಶ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಜೀವ ಪಡೆಯಲಿ. ಕಲ್ಲು ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಲಿ, ಆದರೆ ಈ ಕಾವ್ಯವು ಎಂದಿಗೂ ಕಲ್ಲಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದದಿರಲಿ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಈ ಶಿಲಾ ಮಾಯೆಯು ಪ್ರೇಮದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಉಸಿರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಕರಗಿ ಮಣ್ಣಾಗಲಿ. ಈ ಮಹಾ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವು ಈಗ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅದ್ಭುತದಿಂದ ಅಂತಿಮ ವಿಮೋಚನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯಲಿ ಲೇಖಕನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮರಣವಿಲ್ಲ. ಆದರ್ಶ್ ಈ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಶ್ಮಿಯ ಕೈಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಬೂದು ಪದರವು ಮರಳಿನಂತೆ ಉದುರಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಅವಳ ಸುವರ್ಣ ಲೇಖನಿಯು ಈಗ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಗುಹೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಆ ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಗಳು ಶಾಂತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದವು. ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹದ ಪಾದದ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಲ್ಲಿನ ಕಮಲವು ಪವಾಡದಂತೆ ಅರಳಿತು. ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಶಾಪದ 37ನೇ ರಹಸ್ಯಶಿಲಾ ಮಂತ್ರ ಅಡಗಿತ್ತು. ಈ ಮಂತ್ರವು ಆದರ್ಶ್ಗೆ ಕಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಮಣ್ಣುಪಾಲಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದಲೇ ಓದುವ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ತನ್ನ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವರಂತೆ ಮಂಜಿನಂತೆ ಮರೆಯಾದನು. ಆದರೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಅವನ ಕರಾಳ ದನಿ ಗುಹೆಯ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಗುಂಜಿಸಿತು. ಬರಹಗಾರನೇ, ನೀನು ಇಂದು ಕಲ್ಲನ್ನೇ ಕಾವ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದೀಯಾ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಪಯಣ ಈ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ಎಲ್ಲೋರಾದ ಕೈಲಾಸ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ರಹಸ್ಯ ಸುರಂಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲನ್ನಲ್ಲ, ಇಡೀ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಬದಲಿಸುತ್ತೇನೆ. 38ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ನಿನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವಾಗಲಿದೆ. ಸಿದ್ಧನಾಗು!"
ಆದರ್ಶ್ ಆ ಕಲ್ಲಿನ ಕಮಲವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು. ಅದು ಅವನ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅವನಿಗೆ ಈ ಇಡೀ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಂತೆ ಮೂಡಿತು. ಆದರ್ಶ್ ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿ ಅಜಂತಾದಿಂದ ಎಲ್ಲೋರಾದ ಆ ಏಕಶಿಲಾ ಅದ್ಭುತದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್.ಎಫ್ ಡಿಲಕ್ಸ್ ಬೈಕ್ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಮೊದಲ ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲೋರಾದ ಕೈಲಾಸ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಭವ್ಯ ಶಿಖರವನ್ನು ಬಂಗಾರದಂತೆ ಸೋಕುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರ್ಶ್ ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ 37ನೇ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಭವ್ಯವಾದ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡಿದನು. ಅಜಂತಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕರಾಳ ರಹಸ್ಯ ಈಗ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಬಯಲಾಗಿದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಶಿಲಾ ಮಂತ್ರವು ಈಗ ಬರಹಗಾರನ ಪವಿತ್ರ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. 38ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಎಲ್ಲೋರಾದ ಕೈಲಾಸ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆ 'ಪರ್ವತ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾತಾಳ ಲೋಕದ ದಾರಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿದೆ. ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವು ಈಗ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಮಹಾ ಪಥದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅರ್ಧ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬರಹಗಾರ ಈಗ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಅಜಂತಾದಿಂದ ಎಲ್ಲೋರಾದ ಕಡಿದಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ್ನ ಬೈಕ್ ಈಗ ಹಾರುವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮಹಾ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವು ಈಗ ಪರ್ವತಗಳ ಒಡಲನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದ ಹೊಸ ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.