ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಆಳದಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವೇ ಇಲ್ಲದ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಕಣಿವೆ ಇದೆ. ಈ ಕಣಿವೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಕೋಟೆಯಂತೆ ನಿಂತಿವೆ. ಈ ಕಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಿರಿಯರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಡಿನ ಮೌನವು ದೇವತೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಆದರೆ ಕಾಡಿನ ನಗುವು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು. ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯವು, ಅವುಗಳ ಬೇರುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗೂ ಇಳಿದಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಡಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ವನದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಮಂದಿರವಿದೆ.
ಈ ಕಥೆಯ ನಾಯಕ ಅನಂತ, ಒಬ್ಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಅನ್ವೇಷಕ. ಅವನಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಡ್ಡೆ. ಅವನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಪ್ರಮುಖರಿದ್ದರು.
ಡಾ. ವೇದಾವತಿ ಪುರಾತನ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಓದುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆ. ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿತ್ತು.
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜ್ ನಿವೃತ್ತ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿ, ತಂಡದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವನದು. ಅವನ ಬಳಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿದ್ದವು.
ಬೀರ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಿರಿಜನ. ಕಾಡಿನ ಭಾಷೆ ಬಲ್ಲವನು. ಅವನು ಕೇವಲ ದೇವತೆಯ ಭಯದಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ್ದನು.
ಅನಂತನ ಗುರಿ ಆ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ನವಮಣಿ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಆ ರತ್ನಕ್ಕೆ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಅವನು ನಂಬಿದ್ದನು. ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಪ್ರಕೃತಿ ತನ್ನ ಉಗ್ರ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಕದಷ್ಟು ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಳು. ಬೀರ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ, ಸಾರ್, ಇಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಕಾಡು ನಮ್ಮನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ರಾತ್ರಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಹಾಕಿದಾಗ, ವೇದಾವತಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಅವಳ ಬ್ಯಾಗ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಾಗದಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದ್ದವು.ಮೂರನೇ ದಿನ, ಅವರು ರಕ್ತದ ತೊರೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳವನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ನೀರು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಚಂದನದ ಸುಗಂಧ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜ್ ತನ್ನ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ನೀರಿನೊಳಗಿಂದ ಒಂದು ಅದೃಶ್ಯ ಕೈ ಅವನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಭಯದಿಂದ ರಾಜ್ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು. ಕಾಡು ಅವರಿಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅನಂತನ ಅಹಂಕಾರ ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಳನೇ ದಿನದಂದು ಅವರು ಕಣಿವೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ಸರೋವರವಿತ್ತು. ಆ ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಮಂದಿರವಿತ್ತು. ಆ ಮಂದಿರವು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವವಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮಂದಿರದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತ್ಯದ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ವೇದಾವತಿ ಅಲ್ಲಿನ ಲಿಪಿ ಓದುತ್ತಾ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಳು. ಯಾರು ಈ ರತ್ನವನ್ನು ಕದಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ವನ ದೇವತೆ ನಕ್ಕರೆ ಜಗತ್ತು ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅನಂತ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದನು. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ನವಮಣಿ ರತ್ನವು ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತ ತನ್ನ ಲೇಸರ್ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆ ರತ್ನವನ್ನು ಎತ್ತಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಮಂದಿರದ ಗಂಟೆಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಬಾರಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದವು. ಸರೋವರದ ನೀರು ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿತು.
ಬೆಳಕಿನ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ ವನ ದೇವತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಳು. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಅವಳು ಅನಂತನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತಿ ಮಧುರವಾಗಿ ನಕ್ಕಳು.
ಆ ನಗು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದು.ಆ ನಗುವಿನ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅನಂತನ ತಂಡದವರ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಬರತೊಡಗಿತು. ಅದು ಕೇವಲ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಭಟವಾಗಿತ್ತು. ಅನಂತ ತನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ರಾಜ್ ಮತ್ತು ವೇದಾವತಿ ಮರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ರಾಜ್ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಬಂದೂಕು ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.ಅನಂತನಿಗೆ ತಾನು ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ದೇವತೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿರುವುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಲೂಪ್ ಅಥವಾ ಕಾಲದ ಸುಳಿ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ದೇವತೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಅವನು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸೋಲುತ್ತಿದ್ದನು. ಮನುಷ್ಯನೇ, ನೀನು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಂದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ನನ್ನ ಈ ನಗು ನಿನಗೆ ಅಂತ್ಯ, ಆದರೆ ಈ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊಸ ಆರಂಭ. ದೇವತೆಯ ನಗು ತೀವ್ರವಾದಂತೆ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಕಣಿವೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರ್ವತಗಳು ಕುಸಿದವು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಲಪ್ರಳಯ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅನಂತನ ಅಹಂಕಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದವು.
ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ, ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬೀರ ಮಾತ್ರ ಪತ್ತೆಯಾದನು. ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದನು. ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆ ಇತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ರತ್ನವಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಳಸಿ ಗಿಡವಿತ್ತು. ಅನಂತ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂಡದ ಇತರರು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಜನರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅನಂತ ಈಗ ಆ ಮಂದಿರದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಭಯವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲದ ಮೊದಲ ಮಳೆ ಸುರಿದಾಗ, ಆ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಒಂದು ಮಧುರವಾದ ನಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ನಗು ಕೇಳಿದಾಗ ಕಾಡು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥೆಯು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೊಂದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಅವಳು ತಾಯಿಯೂ ಹೌದು, ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಸಂಹಾರಕಿಯೂ ಹೌದು. ವನ ದೇವತೆ ನಕ್ಕಾಗ ಹಳೆಯ ಅಹಂಕಾರಗಳು ಅಂತ್ಯವಾಗಿ, ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
