ಆ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರು ಶಾಂತಿಪುರ. ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಿದ್ದ. ಅವನು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡು ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕು, ಅದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶಂಕರನಿಗೆ ಅವನ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಮ್ಮೆ ಇತ್ತೋ, ಅಷ್ಟೇ ಮತ್ಸರವೂ ಇತ್ತು. ಅದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಧವ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಇದ್ದನು. ಮಾಧವ ಬಹಳ ಸಾಧು ಸ್ವಭಾವದವನು. ಶಂಕರನಿಗಿಂತಲೂ ಅವನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜೀವಕಳೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರು ಶಂಕರನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರೆ, ಮಾಧವನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಿಷಯವೇ ಶಂಕರನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಅಸೂಯೆಯ ವಿಷಬೀಜ ಬಿತ್ತಿತ್ತು.
ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಈ ಅಸೂಯೆ ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಳ್ಳಿಯ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಯಾರು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ನೀಡಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು. ಶಂಕರನಿಗೆ ಆ ಪಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಾಧವ ಕೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಶಂಕರನಿಗೆ ತನ್ನ ಸೋಲು ಖಚಿತ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿತು. ಮಾಧವ ಕೆತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಂತಹದೊಂದು ದಿವ್ಯವಾದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಇತ್ತು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಶಾಂತಿಪುರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಮನಸ್ಸು ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಮಾಧವನ ಕೆಲಸದ ಕೋಣೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಆ ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವನ ಕೈಗಳು ನಡುಗಿದವು. ಆದರೂ ಅಸೂಯೆ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಬ್ಬುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ತನ್ನ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಗ್ರಹದ ಮೂಗನ್ನು ಮತ್ತು ಕೈಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾಧವನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ನದಿಗೆ ಎಸೆದ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತನ್ನ ವಿಗ್ರಹವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮಾಧವ ತತ್ತರಿಸಿಹೋದ. ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ವಿಗ್ರಹ ಕೆತ್ತಿದ ಅಪವಾದ ಹೊತ್ತು ಮಾಧವ ಅಂದೇ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ. ಶಂಕರ ಅಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ. ಆದರೆ ಆ ಗೆಲುವು ಅವನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡ ಗೆಲುವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಚಕ್ರ ಉರುಳಿತು. ಶಂಕರನಿಗೆ ಅಪಾರ ಕೀರ್ತಿ, ಹಣ ಬಂತು. ಆದರೆ ವಿಧಿಯಾಟ ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಊರಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಅವನ ಬಂಡಿ ಪಲ್ಟಿಯಾಗಿ ಭೀಕರ ಅಪಘಾತವಾಯಿತು. ಆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ದೇಶವಿದೇಶ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲುಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ಮೂಳೆ ಮಾಂಸದ ತಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವನು ಮಂಚ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ದೈಹಿಕ ನೋವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ನೋವು ಕಾಡತೊಡಗಿತು. ಅವನು ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಗ್ರಹವೂ ಅಂದು ತಾನು ಒಡೆದ ಮಾಧವನ ವಿಗ್ರಹದಂತೆಯೇ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ಶಂಕರ ಈಗ ತನ್ನ ಮೂರು ಗಾಲಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅವನಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತಾಪದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿತು. ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ ಹೊರತು ತನಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಚಕ್ರ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಾಧವನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತದ ಊರಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪಕ್ಕದ ಊರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗೆ ಒಬ್ಬ ಕುರುಡು ಮುದುಕ ಮರದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಶಂಕರ ಕಂಡ. ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಎದೆ ಝಲ್ಲೆಂದಿತು. ಹರಿದ ಬಟ್ಟೆ, ಕಳೆಗುಂದಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅದು ಮತ್ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಅಂದು ತಾನು ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ ಮಾಧವ ಮಾಧವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಕೈಗಳು ಇನ್ನೂ ಮರದೊಂದಿಗೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಶಂಕರ ತನ್ನ ಗಾಡಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿದ. ತೆವಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಮಾಧವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ಮಾಧವ ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲೆಯಾ? ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ ಪಾಪಿ ನಾನು ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಅತ್ತ.
ಮಾಧವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ಶಂಕರನ ತಲೆಯನ್ನು ಸವರಿದ. ಅವನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅವನೂ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ. ಶಂಕರ, ಅಂದು ನೀನು ವಿಗ್ರಹ ಒಡೆದಾಗ ನನಗೆ ನೋವಾಗಿದ್ದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಆ ನೋವಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀನು ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೀಯಾ ಎಂದು ನಿನ್ನ ದನಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಟ್ಟವನು ಪಾಪಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎದ್ದೇಳು ಗೆಳೆಯ ಎಂದನು.
ಮಾಧವನ ಆ ಮಾತುಗಳು ಶಂಕರನ ಎದೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಇಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಶಂಕರ ಮಾಧವನನ್ನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಕರೆತಂದ. ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ಸಕಲ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಉಪಚರಿಸಿದ. ಅಂದು ತನ್ನ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಲಾ ಮಂದಿರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಾಧವನ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ.
ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಶಂಕರ ತನ್ನ ಮೂರು ಗಾಲಿಗಳ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದ ಮಾಧವ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಶಾಂತಿಪುರದ ಜನ ಇಬ್ಬರು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶಂಕರ ಈಗ ನಡೆಯಲಾರ, ಆದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಈಗ ಮೊದಲಿನದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಗುರವಾಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಬರೆದ ನಿನ್ನೆ ನಾನು ಕಾಲುಗಳಿದ್ದೂ ಅಂಗವಿಕಲನಾಗಿದ್ದೆ, ಇಂದು ಕಾಲುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಶಂಕರನ ಬದುಕು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು.
